Passende prostaatkankerzorg begint steeds vaker met verfijning: beter inschatten welk risico een patiënt loopt, welke diagnostiek echt nodig is en welke behandeling op welk moment het meest passend is. Dat was de rode draad tijdens het 13e Kwaliteitssymposium van het Anser Prostaatnetwerk, waar zorgprofessionals, managers en medewerkers uit het netwerk en de regio online samenkwamen om nieuwe inzichten in de prostaatkankerzorg te bespreken.

Voor Anser was het de eerste keer dat het symposium in webinarvorm plaatsvond. Met dank aan het Erasmus MC voor het faciliteren van de ruimte en technische ondersteuning en aan Ipsen voor de sponsoring. De bijeenkomst verliep goed en de sprekers waren enthousiast over deze vorm.

Gerichter gebruik van PSMA-PET

Een belangrijk onderwerp was de vraag wanneer een PSMA-PET-scan zinvol is. Patholoog Charlotte Kweldam ging in op de betekenis van intraductaal carcinoom en het cribriform groeipatroon bij prostaatkanker. Deze kenmerken kunnen iets zeggen over het risico en de prognose van de ziekte.

Tijdens de presentatie werd besproken hoe deze informatie kan helpen bij de afweging om wel of geen PSMA-PET aan te vragen. Daarbij werd gekeken naar de EAU-richtlijnen, recente wetenschappelijke literatuur en voorbeelden uit de praktijk. Ook introduceerde Kweldam een praktische beslisboom. Zo kan betere duiding van pathologische kenmerken bijdragen aan diagnostiek die beter past bij de individuele patiënt.

Van verwijzing tot diagnose

Ook de route van verwijzing tot diagnose kreeg aandacht. Roderick van den Bergh, uroloog bij Erasmus MC en medisch directeur van Anser, besprak hoe mannen op verschillende manieren in het zorgpad terechtkomen. Niet iedere patiënt heeft hetzelfde risicoprofiel en niet iedere ingang in het zorgpad vraagt om dezelfde diagnostiek.

Door beter te kijken naar risicofactoren en de kans op ziekte, kan diagnostiek gerichter worden ingezet. Dat helpt om onnodig gebruik van middelen te voorkomen en tegelijk de juiste balans te vinden tussen het opsporen van significante prostaatkanker en het vermijden van overdiagnostiek.

Nieuwe ontwikkelingen in radiotherapie

Radiotherapeut-oncoloog Kim de Vries gaf een overzicht van de stand van zaken in de radiotherapie in 2026. Zij besprak welke patiënten in aanmerking komen voor bestraling en wanneer verwijzing vanuit de uroloog aan de orde is. Ook nieuwe indicaties en technieken kwamen aan bod, zoals online adaptieve technieken, MRI Linac en Cyberknife.

Operatietechnieken en uitkomsten na RARP

Tot slot presenteerde Pepijn Bolleurs onderzoek naar de relatie tussen operatietechnieken en uitkomsten na een robot-geassisteerde radicale prostatectomie. Binnen Anser zijn verschillende operatietechnieken gestructureerd in kaart gebracht op basis van operatievideo’s. Daarbij is gekeken naar mogelijke verschillen in uitkomsten, zoals vroege incontinentie, positieve snijvlakken, operatieduur en bloedverlies.

Het symposium liet zien dat kwaliteitsverbetering binnen Anser steeds meer draait om verfijning: beter inschatten van risico’s, gerichter inzetten van diagnostiek, passende behandelkeuzes maken en uitkomsten blijven onderzoeken.

Tijdens het 12e Kwaliteitssymposium van het Anser Prostaatnetwerk kwamen zorgprofessionals, onderzoekers en andere betrokkenen samen om de nieuwe ontwikkelingen in de prostaatkankerzorg te bespreken die de kwaliteit van de zorg kunnen verhogen. Het symposium liet zien hoe het netwerk werkt aan betere zorg voor patiënten, met nieuwe behandelingen, verbeterde diagnostiek en meer aandacht voor hoe patiënten zich voelen tijdens en na hun behandeling. 

Patiëntgerichte zorg met PROMs

Een belangrijk onderwerp is het meten van ervaringen van patiënten. Dit noemen wij PROMs. Door te vragen hoe patiënten zich voelen en wat de behandelingen voor hen betekenen, krijgen artsen een beter beeld van de kwaliteit van de zorg. Zo kunnen artsen en patiënten samen betere keuzes maken. ’Zonder het rapporteren van de uitkomsten van de geleverde zorg kunnen de zorgprofessionals geen verbeteringen aanbrengen en kunnen patiënten niet beoordelen wat ze mogen verwachten,’ zegt Chris Bangma, medisch directeur van Anser. ‘Wij moeten het elke patiënt gemakkelijk maken om onbevangen zijn bevindingen kenbaar te maken, elke ervaring telt.’  

Pilot Prostaatconsult

Deze patiëntgerichte aanpak sluit goed aan bij andere innovaties binnen Anser, zoals het Prostaatconsult. Veel mannen krijgen jaarlijks te horen dat hun PSA verhoogd is, maar slechts een deel van hen heeft een risicovolle vorm van prostaatkanker. Met de pilot van het Prostaatconsult onderzoekt Anser hoe dit onderzoek dichter bij de patiënt kan plaatsvinden, bijvoorbeeld bij huisartsen of diagnostische centra. Zo krijgen mannen sneller duidelijkheid en hoeven zij minder vaak naar het ziekenhuis.  

Betere diagnostiek

Ook bij het stellen van de juiste diagnose zijn er nieuwe mogelijkheden. Binnen het netwerk wordt gekeken hoe 3D Echo en MRI elkaar kunnen aanvullen. Ook de PSMA PET-scan wordt steeds gerichter gebruikt, afhankelijk van het risico van de patiënt. Zo krijgen patiënten sneller en meer nauwkeuriger de juiste behandeling. Bangma: ‘Nieuwe techniek kan nieuwe informatie leveren die ervoor zorgt dat voor iedere patiënt de meest passende behandeling geadviseerd wordt. Zo verminderen we onnodige bijwerkingen en overbodige therapieën. Daar wordt iedereen beter van.’ 

Verbeteringen in behandeling en nazorg

Nieuwe inzichten helpen ook bij de behandeling en nazorg van patiënten. Na een operatie krijgen mannen bijvoorbeeld hulp om beter te herstellen, ook op seksueel gebied. Artsen, verpleegkundigen en onderzoekers werken samen om de zorg zo goed mogelijk te maken. 

Afscheid van Chris Bangma

Na jaren bij Anser neemt medisch directeur Chris Bangma afscheid. Wij bedanken Chris voor zijn inzet en het vele werk dat hij heeft gedaan om Anser te brengen waar het nu staat. Hij kijkt terug op wat het netwerk heeft bereikt en op wat nog kan verbeteren: ‘Het Anser netwerk heeft aangetoond dat gestructureerde regionale samenwerking tussen ziekenhuizen en hun zorgprofessionals leidt tot betere zorg en een snellere introductie van innovaties. Het laat zien dat met wat creativiteit en duwkracht zorgverleners hun eigen grenzen willen verleggen, de ander wat gunnen, en nog meer plezier hebben in hun werk. Het is een complex en intensief project, maar de enige garantie voor prostaatkanker zorg op termijn voor iedereen.’  

Zijn werk laat zien hoe belangrijk samenwerking en kennisdeling zijn om prostaatkankerpatiënten de beste zorg te geven. Anser blijft zich inzetten om de zorg voor prostaatkanker steeds beter te maken. Nieuwe behandelingen, betere diagnostiek en aandacht voor de patiënt staan daarbij centraal.